Proxmox Backup Server Kurulumu ve Otomatik Yedekleme Rehberi

Proxmox Backup Server Kurulumu ve Otomatik Yedekleme Rehberi

Sanal sunucularda yaşanan donanım arızaları, yanlışlıkla silinen dosyalar veya başarısız güncellemeler hizmet kesintisine neden olabilir. Düzenli yedekleme, bu durumlarda verileri geri getirmek ve sistemleri yeniden çalıştırmak için gereklidir.

Proxmox Backup Server (PBS), Proxmox VE üzerindeki sanal makineleri ve container’ları merkezi olarak yedeklemeyi sağlayan bir çözümdür. Artımlı veri aktarımı, tekilleştirme ve sıkıştırma özellikleriyle yedekleme süresinin ve depolama tüketiminin azaltılmasına yardımcı olur.

Bu rehberde PBS kurulumu, yedekleme alanının hazırlanması, Proxmox VE bağlantısı ve otomatik yedekleme görevlerinin oluşturulmasını anlatıyoruz. Menü adları kullanılan sürüme göre değişebilir.

1. Kurulum İçin Gerekli Altyapıyı Hazırlayın

PBS’yi mümkünse yedeklediğiniz Proxmox VE sunucusundan ayrı bir fiziksel cihazda çalıştırın. Üretim sistemiyle yedeklerin aynı cihazda bulunması, cihaz arızasında ikisinin de erişilemez hale gelmesine neden olabilir.

Proxmox’un üretim ortamı için önerileri arasında en az 4 çekirdekli işlemci, işletim sistemi için 32 GiB veya üzeri alan ve yeterli bellek bulunur. Bellek planlamasında temel ihtiyaç için en az 4 GiB, depolama alanının her TiB’ı için en az 1 GiB ek RAM önerilir. Gerçek ihtiyaç dosya sistemine ve iş yüküne göre artabilir. 

Yedekleme disklerini seçerken yalnızca kapasiteye bakmayın. Doğrulama ve temizlik işlemleri de disk performansına ihtiyaç duyar. HDD tabanlı depolama kullanılabilir; ancak büyük depolarda bu görevler daha uzun sürebilir.

PBS, yedekleri ağ üzerinden alır. Her Proxmox VE sunucusuna ayrıca disk bağlantı kartı takılması veya PBS disklerinin doğrudan bağlanması gerekmez.

2. Proxmox Backup Server Kurulumunu Yapın

Proxmox’un resmî indirme sayfasından PBS ISO dosyasını indirin. ISO’yu USB belleğe yazdırın veya sunucunun uzaktan yönetim arayüzünden sanal medya olarak bağlayın.

Kurulum sırasında:

1. Proxmox Backup Server kurulumunu başlatın.
2. İşletim sisteminin kurulacağı diski seçin.
3. Saat dilimini ve klavye düzenini belirleyin.
4. Güçlü bir yönetici parolası ve e-posta adresi girin.
5. Sunucu adı, sabit IP, ağ geçidi ve DNS bilgilerini yapılandırın.
6. Kurulumu tamamlayıp sistemi yeniden başlatın.

Kurulum için seçilen disklerdeki veriler silinir. Disk modelini ve kapasitesini kontrol ederek doğru hedefi seçin.

Kurulumdan sonra tarayıcınızdan şu adrese bağlanın:

https://PBS_IP_ADRESI:8007

İlk girişte root@pam hesabını kullanabilirsiniz. Kendinden imzalı sertifika uyarısında sunucunun kimliğini doğrulayın. Ardından abonelik durumunuza uygun resmî paket deposuyla güncellemeleri uygulayın.

Yönetim panelini herkese açık bırakmak yerine VPN, özel ağ veya güvenilir IP adresleri üzerinden erişim planlayın.

3. Yedekleme Depolamasını ve Datastore’u Oluşturun

PBS’de yedeklerin tutulduğu alan datastore olarak adlandırılır.

Web arayüzündeki Administration → Storage/Disks bölümünden yedekleme disklerini kontrol edin. Boş disklerde ihtiyacınıza uygun Directory veya ZFS depolaması oluşturabilirsiniz. Biçimlendirme işlemlerinin mevcut verileri silebileceğini unutmayın.

ZFS kullanacaksanız disklerin doğrudan erişilebilir olduğu uygun bir HBA düzeni tercih edin; ZFS’yi donanım RAID dizisinin üzerine kurmayın.

Ardından Datastore → Add Datastore bölümünü açın:

Örnek yolu yalnızca yedekleme depolamanız gerçekten bu konumda bağlıysa kullanın. Yanlışlıkla sistem diski üzerinde datastore oluşturmak, işletim sistemi alanını doldurabilir. 

4. Yedekleme İçin Ayrı Kullanıcı Tanımlayın

Proxmox VE bağlantısında root hesabı yerine sınırlı yetkili bir kullanıcı kullanın.

PBS panelinde Configuration → Access Control → User Management üzerinden örneğin pvebackup@pbs kullanıcısını oluşturun. Ardından Permissions bölümünde şu yetkiyi tanımlayın:

Path: /datastore/backup-store

User: pvebackup@pbs

Role: DatastoreBackup

Bu rol, kullanıcının kendi yedek gruplarıyla çalışması için uygundur. Eski yedeklerin temizlenmesini PBS tarafındaki görevlerle yönetebilirsiniz.

Yeni kullanıcılar varsayılan olarak yetkisizdir; yalnızca kullanıcı oluşturmak bağlantı için yeterli olmaz. API token tercih ederseniz token ve bağlı kullanıcının izinlerini ayrıca kontrol edin. 

5. PBS’yi Proxmox VE’ye Bağlayın

Proxmox VE panelinde şu menüyü açın:

Datacenter → Storage → Add → Proxmox Backup Server

Bağlantı bilgilerini girin:

Fingerprint bilgisini PBS panelinden veya PBS üzerinde şu komutla öğrenebilirsiniz:

proxmox-backup-manager cert info

Proxmox VE’den PBS’ye TCP 8007 erişiminin açık olduğundan emin olun.

İstemci tarafı şifrelemeyi etkinleştirirseniz şifreleme anahtarını üretim sisteminden ayrı ve güvenli bir yerde saklayın. Anahtar kaybolursa şifreli yedekler geri yüklenemez. 

6. Otomatik Yedekleme Görevi Oluşturun

Proxmox VE’de Datacenter → Backup → Add bölümünden yeni görev ekleyin.

Örnek yapılandırma:

Saat dilimini ve bir sonraki çalışma zamanını kontrol edin. Görevi kaydettikten sonra Run now ile ilk yedeği başlatın ve görev günlüğünü inceleyin.

İlk yedek genellikle daha fazla veri aktarır. Sonraki yedeklerde değişen verilerin aktarılması ve mevcut parçaların yeniden kullanılması sayesinde süre ve depolama tüketimi azalabilir.

Snapshot modu, her uygulamada otomatik olarak tutarlı veritabanı yedeği alındığını garanti etmez. Sanal makinelerde QEMU Guest Agent yapılandırmasını ve veritabanının kendi yedekleme gereksinimlerini değerlendirin. Container bind mount’larının veya yedekleme dışında bırakılmış disklerin kapsama dahil olduğunu varsaymayın.

7. Saklama Politikası, Prune ve GC Ayarlarını Yapın

Yedeklerin sınırsız birikmesini önlemek için PBS tarafında bir Prune Job oluşturun. Örnek politika:

keep-daily: 7

keep-weekly: 4

keep-monthly: 6

Bu kurallar günlük, haftalık ve aylık dönemlerden tutulacak yedekleri seçer. Aynı yedek birden fazla koşulu karşılayabileceğinden toplam sayı basitçe toplanmaz.

Prune ve Garbage Collection farklı görevlerdir:

• Prune: Saklama politikasına uymayan yedek kayıtlarını kaldırır.
• Garbage Collection: Artık hiçbir yedekte kullanılmayan veri parçalarını temizler.

Bu nedenle yedek silindikten hemen sonra disk alanı boşalmayabilir. GC’nin güvenlik bekleme süreleri de vardır. Yedekleme, GC ve doğrulama görevlerini mümkün olduğunca farklı zamanlara yerleştirin.

PVE ve PBS üzerinde birbirinden farklı silme politikaları tanımlamak yerine saklama yönetimini tutarlı bir şekilde planlayın.

8. Doğrulama ve Geri Yükleme Testi Yapın

PBS üzerinde düzenli Verify Jobs oluşturun ve başarısız görevler için bildirimleri etkinleştirin. Bildirimlerin doğru kişiye ulaştığını test edin.

Ardından Proxmox VE’de yedeği seçip Restore işlemiyle farklı bir VM kimliğine geri yükleyin. Test makinesini izole bir ağa bağlayarak IP çakışmasını ve canlı sistemlere yanlışlıkla işlem gönderilmesini önleyin.

Kontrol edin:

• İşletim sistemi açılıyor mu?
• Dosyalar ve veritabanı erişilebilir mi?
• Uygulama beklenen şekilde çalışıyor mu?
• Geri yükleme süresi iş ihtiyacınızı karşılıyor mu?

Verify işlemi, uygulamanın çalıştığını gösteren geri yükleme testinin yerine geçmez. Kritik veriler için farklı lokasyondaki ikinci bir PBS’ye kopyalama da planlayın. Tek bir yedekleme sunucusu, tek başına 3-2-1 stratejisini tamamlamaz.

Ekiphost ile Üretim ve Yedekleme Altyapınızı Planlayın

Kurumsal uygulamalar için güçlü işlemci ve hızlı depolama kadar, ihtiyaç anında geri dönebileceğiniz bir yedekleme planı da önemlidir. Ekiphost’un VDS ve fiziksel sunucu seçenekleri, farklı ölçeklerdeki projeler için performans ve kapasiteyi birlikte değerlendirmenize yardımcı olur.