RAID 5, RAID 6 ve RAID 10 Arasındaki Farklar Nelerdir?

RAID 5, RAID 6 ve RAID 10 Arasındaki Farklar Nelerdir?

Sunucu veya depolama sistemi kurarken disklerin toplam kapasitesi kadar, nasıl bir arada çalışacağı da önemlidir. Seçilen RAID seviyesi; kullanılabilir alanı, okuma-yazma performansını ve disk arızalarına karşı dayanıklılığı etkiler.

RAID 5 kapasite verimliliğiyle, RAID 6 iki disk arızasına dayanıklılığıyla, RAID 10 ise özellikle yoğun yazma işlemlerindeki performansıyla öne çıkar. Doğru tercih, verilerin önemine ve sunucunun iş yüküne göre yapılmalıdır.

RAID Nedir?

RAID, birden fazla fiziksel diskin belirli bir düzen içinde birlikte kullanılmasını sağlayan teknolojidir. Seçilen seviyeye göre veriler disklere dağıtılır, aynalanır veya arıza durumunda yeniden oluşturulmalarını sağlayan koruma bilgileriyle saklanır.

RAID yapısı bir donanım denetleyicisi üzerinden veya yazılımla yönetilebilir. Kullanılabilecek seviyeler ve genişletme seçenekleri, sisteme göre değişir.

RAID bir yedekleme yöntemi değildir. Bazı disk arızalarında sistemin çalışmaya devam etmesini sağlayabilir; ancak yanlış silme, fidye yazılımı veya bütün sunucunun kaybına karşı bağımsız yedeklerin yerini tutmaz. 

RAID 5 Nedir?

RAID 5, verileri ve parite adı verilen koruma bilgisini diskler arasında dağıtır. Parite, bir disk arızalandığında eksik verilerin kalan disklerdeki bilgilerden hesaplanmasını sağlar.

Standart RAID 5 yapısı:

• En az 3 disk gerektirir.
• 1 disk arızasına dayanabilir.
• Toplamda bir disk kapasitesine eşdeğer alanı parite için kullanır.

Parite tek bir diskte tutulmaz; diskler arasında dağıtılır.

Örneğin 4 adet 4 TB diskle RAID 5 kurulduğunda, dosya sistemi ve sistem payları hariç yaklaşık 12 TB kullanılabilir kapasite elde edilir.

Bir disk arızalandığında sistem çalışmayı sürdürebilir. Ancak yeniden oluşturma tamamlanmadan ikinci bir disk kaybedilirse dizi veri kaybıyla karşılaşabilir.

RAID 6 Nedir?

RAID 6, RAID 5’e benzer şekilde çalışır; ancak iki bağımsız parite bilgisi kullanır. Böylece aynı dizideki herhangi iki diskin arızasına dayanabilir.

Standart RAID 6 yapısı:

• En az 4 disk gerektirir.
• 2 disk arızasına dayanabilir.
• Toplamda iki disk kapasitesine eşdeğer alanı parite için kullanır.

Örneğin 6 adet 4 TB diskle RAID 6 kurulduğunda yaklaşık 16 TB kullanılabilir kapasite elde edilir. Çift parite, ek koruma sağlarken yazma işlemlerinde ek iş yükü oluşturur. Özellikle küçük ve rastgele yazmalarda bu fark belirginleşebilir. 

RAID 10 Nedir?

RAID 10, aynalama ile verilerin disklere dağıtılmasını birleştirir. Yaygın kullanılan yapıda diskler ikili ayna grupları oluşturur; veriler bu gruplar arasında dağıtılır.

Standart iki kopyalı RAID 10 yapısı:

• En az 4 disk gerektirir.
• Genellikle çift sayıda diskle kurulur.
• Toplam ham kapasitenin yaklaşık yarısını kullanılabilir alan olarak sunar.
• Aynı ayna çiftinin iki diski kaybedilmediği sürece birden fazla disk arızasını tolere edebilir.

Örneğin 4 adet 4 TB diskle RAID 10 kurulduğunda yaklaşık 8 TB kullanılabilir kapasite elde edilir.

RAID 10 her koşulda iki disk arızasına dayanır demek doğru değildir. Arızalanan diskler aynı ayna çiftindeyse dizi kaybedilebilir. Farklı çiftlerdeyse sistem çalışmayı sürdürebilir. 

RAID 5, RAID 6 ve RAID 10 Karşılaştırması

Aşağıdaki tablo eşit kapasiteli disklerle oluşturulan standart yapıları esas alır:

Bu performans değerlendirmesi aynı diskler ve benzer koşullar içindir. SSD veya HDD seçimi, RAID denetleyicisi, korumalı yazma önbelleği ve uygulama davranışı sonucu değiştirebilir.

Aynı Disklerle Ne Kadar Alan Kullanılabilir?

8 adet 10 TB disk bulunan bir sunucuda toplam ham kapasite 80 TB olur:

Bu hesaplamalara ayrı bir hot spare disk, dosya sistemi alanı ve sistem payları dahil değildir. İşletim sisteminin TB yerine TiB kullanması da ekranda görünen sayıyı değiştirebilir.

Farklı kapasiteli diskler kullanıldığında klasik RAID yapıları genellikle en küçük diskin kapasitesini esas alır. Daha büyük disklerdeki fazla alanın kullanılabilmesi, denetleyicinin özelliklerine bağlıdır.

Hangi RAID Seviyesi Seçilmeli?

RAID 5, kullanılabilir kapasitenin öncelikli olduğu ve tek disk arızası toleransının kabul edildiği işlerde değerlendirilebilir. Büyük HDD dizilerinde rebuild süresi ve bu sıradaki risk dikkatle hesaplanmalıdır.

RAID 6, geniş depolama alanı isteyen dosya ve yedekleme sunucularında değerlendirilebilir. İki disk arızasına dayanıklılık sağlar; ancak yedeklerin ayrıca bağımsız bir konumda tutulması gerekir.

RAID 10, yoğun veritabanı, sanallaştırma ve küçük rastgele yazma işlemlerinde güçlü bir seçenektir. Bunun karşılığında kullanılabilir kapasite ham alanın yarısıyla sınırlıdır. 

Son karar yalnızca RAID adına göre verilmemelidir. Gerçek iş yükü, disklerin özellikleri, büyüme ihtiyacı ve geri dönüş planı birlikte değerlendirilmelidir.