RAID Kapasitesi Nasıl Hesaplanır? Disk Sayısına Göre Kullanılabilir Alan

Disk, RAID ve Yedekleme Rehberi 4 dk okuma 27 görüntülenme

Kısa cevap: Kullanılabilir alan RAID seviyesine göre değişir. RAID 0'da disklerin toplamı, RAID 1'de tek diskin kapasitesi, RAID 5'te (disk sayısı − 1) × disk boyutu, RAID 6'da (disk sayısı − 2) × disk boyutu, RAID 10'da ise toplamın yarısı kadar alan kalır. Farklı boyutlu disklerde en küçük disk esas alınır.

RAID kurarken disklerin toplam boyutunu kullanamazsınız. Dayanıklılık için bir kısım alan aynalamaya ya da pariteye gider. 4 adet 4 TB diskiniz varsa 16 TB beklemek yanlış olur, seviyeye göre 8 TB ile 16 TB arasında bir sonuç çıkar.

Sunucu ya da depolama alırken bu hesabı önce yapın. Yoksa ihtiyacınız olan alanın yetmediğini kurulumdan sonra fark edersiniz. Seviyelerin nasıl çalıştığını merak ediyorsanız “RAID Nedir? RAID Ne İşe Yarar ve Seviyeleri Nasıl Çalışır?” yazımıza bakabilirsiniz.

RAID seviyesine göre kullanılabilir alan nasıl hesaplanır?

Formüllerde N disk sayısını, S tek bir diskin boyutunu gösteriyor:

Seviye Formül Kapasite kullanım oranı
RAID 0 N × S %100
RAID 1 S 2 diskte %50
RAID 5 (N − 1) × S Disk sayısı arttıkça yükselir
RAID 6 (N − 2) × S Disk sayısı arttıkça yükselir
RAID 10 (N ÷ 2) × S %50

RAID 1'de bütün diskler aynı veriyi tuttuğu için kaç disk takarsanız takın kullanılabilir alan tek diskin kapasitesi kadardır. RAID 10 için en az 4 disk gerekir ve disk sayısı çift olmalıdır.

Örnek: 4 TB'lık disklerle ne kadar alan kalır?

Seviye 4 disk 6 disk 8 disk
RAID 0 16 TB 24 TB 32 TB
RAID 5 12 TB 20 TB 28 TB
RAID 6 8 TB 16 TB 24 TB
RAID 10 8 TB 12 TB 16 TB

RAID 1 genellikle iki diskle kurulur ve 4 TB verir. Tabloda şuna dikkat edin: RAID 5 ve RAID 6'da disk sayısı arttıkça kaybedilen oran küçülür. RAID 5'te 4 diskte alanın %75'i, 8 diskte %87,5'i kullanılabilir. RAID 6'da bu oranlar %50 ve %75. RAID 10'da ise her zaman %50.

Bunun bir bedeli var: disk sayısı arttıkça aynı anda arıza ihtimali de artıyor. Bu yüzden birçok kaynak büyük dizilerde RAID 6'yı öneriyor. Seviyeleri karşılaştırmak için “RAID 5, RAID 6 ve RAID 10 Arasındaki Farklar Nelerdir?” yazımıza bakın.

Farklı boyutta diskleri karıştırırsam ne olur?

Geleneksel RAID'de her disk, dizideki en küçük diskin boyutu kadar kullanılır. Örneğin 4 adet 6 TB ve 3 adet 8 TB diskle RAID 5 kurarsanız 7 diskin hepsi 6 TB sayılır ve kullanılabilir alan (7 − 1) × 6 = 36 TB olur. 8 TB'lık disklerdeki 2 TB'lık fazlalık boşta kalır.

Bu yüzden mümkünse aynı boyutta, tercihen aynı modelde diskler kullanın. Bazı depolama sistemleri farklı boyutları daha verimli kullanabilir, ama onlar standart RAID'den farklı çalışır.

Yedek (hot spare) disk kapasiteye dahil mi?

Hayır. Hot spare, dizideki bir disk bozulana kadar boşta bekleyen yedek disktir ve kullanılabilir alana eklenmez. Formüldeki N yerine yalnızca veri tutan aktif diskleri yazın. Örneğin 5 diskiniz var ve biri hot spare ise RAID 5 hesabını 4 diskle yaparsınız: (4 − 1) × S.

İşletim sistemi neden formülden daha az alan gösteriyor?

Hesabınız doğru olsa bile sunucuda biraz daha az alan görebilirsiniz. İki sebebi var:

  • TB hesabı iki farklı yöntemle yapılıyor. Disk üreticileri 1 TB'ı 1.000 GB sayar. Windows ve birçok işletim sistemi aracı ise 1.024'lük katlarla hesaplar. Bu yüzden 1 TB'lık disk yaklaşık 931 GB, 4 TB'lık disk yaklaşık 3,64 TB görünür. 12 TB'lık bir RAID 5 alanı da yaklaşık 10,9 TB olarak karşınıza çıkar.
  • Dosya sistemi ve RAID'in kendi payı. Biçimlendirme ve RAID bilgileri küçük bir alan kaplar.

Bu bir eksiklik ya da arıza değil, hesap farkı. Alan planı yaparken sonucu biraz düşük tutun.

Hızlı hesaplama: tek komutla

Linux sunucuda aşağıdaki komutla dört seviyeyi birden hesaplayabilirsiniz. n disk sayısı, s disk boyutu (TB). Ondalıklı boyut yazabilirsiniz. RAID 10 için n çift sayı olmalı.

awk -v n=6 -v s=3.84 'BEGIN {
  printf "RAID 0 : %.2f TB\n", n*s
  printf "RAID 5 : %.2f TB\n", (n-1)*s
  printf "RAID 6 : %.2f TB\n", (n-2)*s
  printf "RAID 10: %.2f TB\n", n/2*s
}'

6 adet 3,84 TB diskle çıktı şöyle olur:

RAID 0 : 23.04 TB
RAID 5 : 19.20 TB
RAID 6 : 15.36 TB
RAID 10: 11.52 TB

Kapasite planlarken nelere dikkat edilmeli?

  • Net ihtiyacınızı belirleyin. Verinizin bugünkü boyutuna büyüme payını ekleyin.
  • Önce seviyeyi, sonra disk sayısını seçin. Aynı alan için RAID 10 daha çok, RAID 5 daha az disk ister.
  • Gösterge farkını hesaba katın. İşletim sistemi formülden çıkan değerden biraz daha az alan gösterir.
  • RAID alanını yedek alanı sanmayın. RAID yedek değildir, yedekler için ayrı alan ayırın. Nasıl planlanacağını “Kurumsal Sunucularda 3-2-1 Yedekleme Stratejisi Nasıl Uygulanır?” yazımızda anlattık.

Hızlı özet

  • RAID 0 toplam alanı verir. RAID 1 tek diskin alanını. RAID 5 (N − 1) × S, RAID 6 (N − 2) × S, RAID 10 ise toplamın yarısı.
  • 4 TB'lık 4 diskte RAID 0 için 16 TB, RAID 5 için 12 TB, RAID 6 ve RAID 10 için 8 TB kalır.
  • Farklı boyutlu disklerde en küçük disk esas alınır, fazlalık boşta kalır.
  • Hot spare diskler kapasiteye dahil değildir.
  • İşletim sistemi TB hesabı yüzünden formülden biraz daha az alan gösterir.

Sunucu diskinizi ihtiyacınıza göre planlayın

Kaç TB'a ihtiyacınız olduğunu bilmek, doğru disk sayısını ve RAID seviyesini seçmenin ilk adımı. Hesabı yaptıktan sonra sunucu tarafında hangi yapının size uyduğuna birlikte bakabiliriz.

VDS ve fiziksel sunucu seçeneklerini Ekiphost üzerinden inceleyebilir, planınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bu makale işinize yaradı mı?

Aradığınızı bulamadınız mı?

Destek talebi açın ya da WhatsApp’tan yazın, ekibimiz yardımcı olsun.